Verstandskies trekken: bij pijn, wanneer het nodig is en hoe het herstel verloopt

Als tandarts en oprichter van Tandarts West in Rotterdam West hoor ik bijna dagelijks de vraag of een verstandskies eruit moet. Het antwoord is minder vaak ja dan mensen denken. Een verstandskies verwijderen is soms de beste keus, maar lang niet altijd nodig. In dit artikel help ik je de afweging te maken, en leg ik rustig uit wat je kunt verwachten als trekken wel de beste optie is.

Waarom verstandskiezen problemen geven

Verstandskiezen zijn de laatste kiezen achter in je mond en komen meestal pas door tussen je zeventiende en vijfentwintigste. Bij veel mensen is er tegen die tijd simpelweg te weinig ruimte in de kaak. Daardoor komt een verstandskies scheef door, blijft hij half onder het tandvlees zitten of drukt hij tegen de buurkies.

Die krappe situatie zorgt voor de bekende klachten. Onder een half doorgekomen verstandskies verzamelen zich makkelijk voedselresten en bacteriën, wat een pijnlijke ontsteking van het tandvlees kan geven. Ook zijn verstandskiezen lastig schoon te houden, waardoor cariës en kiespijn sneller ontstaan. Soms voelt een verstandskies los aan, bijvoorbeeld doordat het omringende tandvlees ontstoken en gezwollen is.

Een verstandskies die goed staat en geen klachten geeft, hoeft niet weg. Trekken doen we alleen als er een goede reden voor is.

Moet een verstandskies er altijd uit?

Nee. Preventief alle verstandskiezen trekken is niet meer de standaard. We kijken per situatie of verwijderen echt nodig is. Staat je verstandskies goed, komt hij volledig door en kun je hem goed schoonhouden, dan mag hij prima blijven zitten.

Een verstandskies verwijderen adviseren we wel bij:

• terugkerende ontstekingen van het tandvlees rond de kies;
• cariës in de verstandskies of in de buurkies die je niet goed kunt behandelen;
• aanhoudende of terugkerende pijn;
• een verstandskies die scheef of half doorkomt en tegen de buurkies drukt;
• een cyste of andere afwijking rond de kies, zichtbaar op een röntgenfoto.

Bij een controle in Rotterdam West beoordelen we de stand van je verstandskiezen, vaak met een overzichtsfoto. Zo bespreken we samen of afwachten of verwijderen verstandiger is. Meer over de behandeling lees je op onze pagina over het verstandskies verwijderen.

Pijn aan je verstandskies: wat je zelf kunt doen tot de afspraak

Wacht je op een afspraak en heb je pijn aan een verstandskies? Met een paar eenvoudige dingen houd je het draaglijk en help je een ontsteking niet te verergeren.

• Spoel met lauw zout water. Een half theelepel zout in een glas lauw water, een paar keer per dag, verzacht een ontstoken tandvlees.
• Houd het gebied schoon. Poets voorzichtig door, ook rond de verstandskies, zodat er geen voedselresten blijven zitten.
• Neem een pijnstiller. Paracetamol volgens de bijsluiter helpt goed. Leg een pijnstiller niet op de kies, dat beschadigt het tandvlees.
• Koel van buitenaf. Een koud kompres tegen je wang vermindert zwelling en pijn.
• Ontzie de kies. Kauw zoveel mogelijk aan de andere kant.

Bij hevige pijn, een dikke wang of koorts hoef je niet te wachten. Neem dan contact op met Tandarts West Rotterdam of, buiten openingstijden, met de spoedtandarts. Een flinke ontsteking rond een verstandskies pakken we het liefst snel aan.

Hoe het trekken verloopt

Veel spanning rond het trekken komt door onbekendheid. Daarom leg ik precies uit wat er gebeurt.

Voorbereiding en verdoving

Eerst bekijken we de röntgenfoto om de ligging van de kies en de wortels te beoordelen. Daarna verdoven we het gebied plaatselijk. Zodra de verdoving werkt, voel je geen pijn meer, alleen nog druk en beweging.

Een eenvoudige extractie

Staat de verstandskies recht en volledig door, dan gaat het trekken vaak snel. Met speciaal instrumentarium maken we de kies voorzichtig los en verwijderen we hem in zijn geheel. Dit duurt meestal maar enkele minuten.

Een operatieve verwijdering

Zit de kies half of helemaal onder het tandvlees, dan is een kleine ingreep nodig. We maken het tandvlees los, verwijderen zo nodig een klein stukje bot en halen de kies soms in delen weg. Daarna hechten we het tandvlees. Ook dit gebeurt onder plaatselijke verdoving en is niet pijnlijk. Voor complexe verstandskiezen werken we samen met een kaakchirurg.

Het herstel stap voor stap

Goed herstel begint direct na de behandeling. Deze stappen helpen de wond snel en rustig te genezen.

1. Eerste uren: bijt zachtjes op het gaasje tot het bloeden stopt. Laat het wondje met rust, spoel nog niet en zuig niet aan de wond.
2. Eerste dag: koel je wang van buitenaf, eet zacht en lauw voedsel en drink geen alcohol. Vermijd hete dranken.
3. Vanaf dag twee: spoel voorzichtig met lauw zout water, meerdere keren per dag, om het gebied schoon te houden.
4. Poetsen: poets de rest van je gebit normaal, maar wees rond de wond de eerste dagen extra voorzichtig.
5. Rust: neem het de eerste twee tot drie dagen rustiger aan. De zwelling en gevoeligheid nemen daarna snel af.

De meeste mensen voelen zich na ongeveer een week weer grotendeels de oude. Het tandvlees is na twee tot drie weken goed dichtgegroeid. Heb je hechtingen gekregen die niet vanzelf oplossen, dan halen we die na ongeveer een week weg.

Wanneer je na de ingreep contact opneemt

Wat napijn, een gevoelige kaak en lichte zwelling horen bij een normaal herstel. Sommige signalen horen daar niet bij. Neem contact op met Tandarts West Rotterdam bij:

• Nabloeding die na stevig dichtbijten op een gaasje niet stopt.
• Ontsteking: toenemende in plaats van afnemende pijn na dag drie, een dikke wang, koorts of een vieze smaak.
• Droog kaakje: hevige, uitstralende pijn ongeveer drie tot vijf dagen na het trekken, doordat het bloedstolsel is losgeraakt. Dit is goed te behandelen, dus bel gerust.
• Aanhoudend gevoelloosheid van lip of tong die na het uitwerken van de verdoving blijft.

Twijfel je of iets normaal is? Bel dan altijd even 010 846 6539. Liever één telefoontje te veel dan te weinig. Ook voor patiënten in Rotterdam West, bijvoorbeeld in Delfshaven, zijn we goed bereikbaar. Bij Tandarts West Rotterdam begeleiden we je door het hele traject, van de eerste beoordeling tot een compleet herstel.