Voorkomen is beter dan genezen: waar wij bij Tandarts West in geloven

Bij Tandarts West in Rotterdam West hoor je ons vaak één zin zeggen: voorkomen is beter dan genezen. Het klinkt als een spreekwoord, maar voor ons is het de basis van alles wat we doen. Een gaatje dat je op tijd ziet, is een klein gaatje. Tandvlees dat je gezond houdt, hoef je later niet te behandelen. En een kind dat leert poetsen, houdt daar zijn leven lang een gezonde mond aan over. In dit artikel neem ik je mee in wat die visie in de praktijk betekent, en wat je er zelf mee kunt.

Onze visie: voorkomen is beter dan genezen

Tandheelkunde was geen voor de hand liggende keuze toen ik moest kiezen wat ik wilde worden. Maar bij elke beroepskeuzetest kwam er tandheelkunde uit, en ik heb de gok gewaagd. Geen seconde spijt van gehad. Als ik aan de stoel zit, ben ik echt op mijn plek. Dat gevoel wil ik doorgeven in de manier waarop wij werken: rustig, met uitleg, en altijd met de vraag hoe we een probleem in de toekomst kunnen voorkomen.

Genezen kan bijna altijd. We kunnen gaatjes vullen, wortelkanalen behandelen en ontstoken tandvlees weer gezond maken. Maar elke behandeling die je niet nodig hebt, is er één. Preventie is comfortabeler, goedkoper en beter voor je gebit op de lange termijn. Daarom begint goede mondzorg wat ons betreft niet in de behandelstoel, maar bij de gewoontes van elke dag.

Als ik aan de stoel zit, ben ik echt helemaal gelukkig. En het mooiste is als een patiënt jaar na jaar terugkomt zonder dat er iets hoeft te gebeuren.

Wat we in de wijk zagen veranderen

In de jaren dat wij in Rotterdam West open zijn, is er veel veranderd. In het begin had bijna ieder kind dat bij ons in de stoel plaatsnam wel gaatjes in tanden of kiezen. Toen we beter keken naar het waarom, bleek het simpel: bij veel gezinnen in de wijk was gewoon weinig bekend over hoe je die gaatjes voorkomt. Niet uit onwil, maar omdat die kennis er nooit was.

We zijn toen begonnen met iets kleins en krachtigs: poetsinstructies. Uitleggen hoe, hoe lang en hoe vaak je poetst, en waarom reinigen tussen de tanden er echt bij hoort. Die instructies werpen hun vruchten af. Vandaag zien we veel meer jonge mensen met een stabiel en gezond gebit. Dat is precies waar preventie voor bedoeld is, en het bewijst dat een gezonde mond voor een groot deel een kwestie is van kennis en gewoonte.

Wat hoort er bij basale mondzorg?

Als ik zeg dat basale mondzorg voor iedereen toegankelijk hoort te zijn, dan bedoel ik de zorg die je gebit gezond en functioneel houdt. Concreet gaat het om:

• Gebitscontroles. Twee keer per jaar kijken of alles gezond is, zodat we problemen zien terwijl ze nog klein zijn.
• Gebitsreiniging. Professioneel verwijderen van tandplak en tandsteen, om tandvleesontsteking te voorkomen. Meer hierover lees je in ons artikel over tandsteen voorkomen en verwijderen.
• Vullingen. Een gaatje op tijd vullen voorkomt pijn, een ontsteking en een grotere behandeling later.
• Wortelkanaalbehandelingen. Waarmee we een tand behouden die anders verloren zou gaan.
• Protheses. Zodat je blijft kauwen, praten en lachen zoals je gewend bent.

Juist door hier op tijd bij te zijn, voorkom je een groot deel van de ellende. Wie regelmatig komt, krijgt een eerlijke kans op een gezond gebit. Wie pas komt als er echt iets aan de hand is, staat vaak voor een grotere en duurdere ingreep.

Zo voorkom je zelf problemen aan je gebit

Het goede nieuws: het grootste deel van de preventie heb je zelf in handen. Vier gewoontes maken samen het verschil.

1. Poets twee keer per dag twee minuten

Gebruik een zachte of elektrische tandenborstel en fluoride tandpasta. Poets rustig en langs het tandvlees, en forceer niet, want hard schrobben beschadigt het glazuur. Twijfel je over je borstel? Lees dan hoe je de juiste tandenborstel kiest.

2. Reinig dagelijks tussen je tanden

Een tandenborstel bereikt de zijkanten van je tanden niet. Juist daar beginnen gaatjes en tandsteen. Flosdraad of tussenborsteltjes maken die plekken schoon. Dit is de stap die de meeste mensen overslaan, en tegelijk de stap die het meeste oplevert.

3. Beperk suiker en snackmomenten

Elke keer dat je iets zoets eet of drinkt, staan je tanden ongeveer een half uur onder invloed van zuur. Drie eetmomenten per dag is veel gunstiger dan zes tussendoortjes. Drink tussendoor liever water dan frisdrank of koffie met suiker.

4. Ga twee keer per jaar op controle

Ook met een perfecte poetsroutine ontstaat er soms iets op een moeilijk bereikbare plek. Bij een halfjaarlijkse controle en gebitsreiniging merken we dat op en pakken we het aan terwijl het nog klein is. Bij een verhoogd risico, bijvoorbeeld bij roken, diabetes of tandvleesproblemen, kan een ritme van drie tot vier keer per jaar verstandig zijn.

Zo kan je veel problemen aan je gebit voorkomen doordat je er op tijd bij bent, en krijgt iedereen een eerlijke kans.

Mondzorg die voor iedereen toegankelijk is

Preventie werkt alleen als mensen ook echt de weg naar de tandarts vinden. En daar zit een pijnlijk punt: er is een groep mensen die overal tussendoor valt. Voor volwassenen zit basale tandheelkunde op dit moment niet in het basispakket van de zorgverzekering. Wie geen aanvullende verzekering heeft en het niet kan betalen, stelt zorg uit. En uitgestelde zorg is precies wat je met preventie wilt voorkomen.

Eén verhaal blijft me bij. Een zwangere vrouw kwam bij ons omdat ze tijdens haar zwangerschap allerlei behandelingen nodig had, simpelweg omdat er eerder geen geld voor zorg was geweest. Dat zou niet nodig moeten zijn. We zien vaker mensen bij wie er bijna geen houden meer aan is, terwijl er veel eerder een kleine behandeling had kunnen volstaan.

Daarom zet ik me samen met mijn team in voor de Sociale Tandarts. We helpen mensen die deze zorg anders niet kunnen betalen, omdat we vinden dat een gezond gebit geen luxe is. In politiek Den Haag wordt gesproken over de vraag of tandartskosten op termijn weer in het basispakket komen, maar concrete stappen laten op zich wachten. Tot die tijd steken wij graag de handen uit de mouwen.

Over de Sociale Tandarts

Dit artikel is geïnspireerd op het interview met Semra Genc voor de Sociale Tandarts, een initiatief in samenwerking met Stichting ANDERS. Wil je het volledige verhaal lezen of je aansluiten als vrijwilliger, kijk dan op Socialetandarts.nl.

In samenwerking met

Wat Tandarts West voor jou doet

Bij Tandarts West in Rotterdam West is preventie geen bijzaak, maar de rode draad. Wat je bij ons kunt verwachten:

• Halfjaarlijkse controle als vast ritme. We plannen samen een tempo dat past bij jouw mond en risicoprofiel.
• Poetsadvies op maat. Bij elke afspraak kijken we hoe je poetst en geven we persoonlijk advies over techniek en hulpmiddelen.
• Aandacht voor kinderen. We leren kinderen spelenderwijs poetsen, zodat gezonde gewoontes vanzelfsprekend worden.
• Rustig en met uitleg. We vertellen wat we doen en waarom, zodat je weet wat er gebeurt en geen verrassingen krijgt.
• Zorg in jouw taal. Ons team spreekt Nederlands, Engels, Turks, Arabisch, Frans en Duits.
• Heldere check van je vergoeding. Onze receptie kijkt graag met je mee of jouw verzekering de zorg dekt.

Tot slot: voorkomen kost een beetje aandacht per dag, genezen kost tijd, geld en soms een tand. Met twee minuten poetsen, dagelijks reinigen tussen je tanden en twee controles per jaar bij Tandarts West Rotterdam houd je je gebit jarenlang gezond. Een kleine investering met een groot rendement voor je glimlach.

Even spelen met je glimlach

Preventie mag ook luchtig zijn. In het kader hieronder dwarrelen de woorden waar wij elke dag aan werken. Klik gerust op de letters en veeg ze weg, en bedenk ondertussen welke gezonde gewoonte jij vandaag oppakt.